DHCP
Zahvaljujuci popularnosti Interneta i svojoj sposobnosti da se prilagodi i vecim mrezama, TCP/IP je postao protokol koji se najcesce koristi za rad u mrezi. Posto svaki racunar unutar mreze koja koristi protokol TCP/IP mora da ima jedinstvenu IP adresu, njihovo konfigurisanje moze da oduzme mnogo vremena. Postoje samo dva nacina da umrezenom racunaru koji se sluzi protokolom TCP/IP dodelite IP adrese: rucno i dinamicki.
Ako odlucite da IP adrese konfigurisite rucno, onda izvesno preuzimate veliki zadatak. Pri rucnom konfigurisanju vrlo cesto se desavaju greske. Povrh toga, trebace vam mnogo vremena da licno obidete svaki racunar u mrezi i na njemu konfigurisete sve parametre protokola. Dinamicko konfigurisanje IP adresa je, bez daljeg, pogodniji postupak. Potrebno je da ispravno konfigurisete samo jedan racunar - DHCP server.

Kako DHCP rad!
Usluge DHCP servera na vasem Windowsu 2000 Server predstavlja, u stvari, samo podskup usluge BootP. BootP je usluga koja omogucuje da se u mrezi nalaze racunari koji nemaju cvrsti disk. Posto klijentski racunari nemaju cvrste diskove, mora se obezbediti alternativno sredstvo za podizanje takvih racunara. To alternativno sredstvo je mrezna kartica sa BIOS cipom koji sadrzi program BootP. Pomocu posebnog softvera mreznu karticu mozete tako da konfigurilete da se pri podizanju racunara ona ukljuci na mrezu, pronade BootP server, sa njega preuzme operativni sistem i prosledi ga u operativnu memoriju klijenta,sto u krajnjoj liniji znaci da se racunar podize preko mrecne kartice.
Deo procesa BootP je i konfigurisanje protokola. Kada se klijent inicijalizuje, on BootP serveru Salje zahtev za dobijanje podataka potrebnih za konfigurisanje IP adrese. Ovo je samo deo procesa BootP koji Windows 2000 podrzava.
Kada se klijenti Microsoftove mreze (konfigurisani da koriste DHCP) inicijalizuju, oni, kroz prikljucak 67, sirom mreze salju protokol za razmenu korisnickih datagrama (engl. User Datagram Protocol, UDP). Samo ce BootP serveri, odnosno DHCP serveri, prihvatiti UDP zahteve prikljucka 67 (BootP servera). Zahtev DHCP klijenta za dobijanje usluga DHCP servera naziva se DHCP objava (engl. DHCP discovery). Kada DHCP server primi paket sa objavom, on klijentu odgovara DHCP ponudom (engl. DHCP client offer). Ponuda sadrzi IP adresu koju DHCP server nudi klijentu. Kada klijent primi DHCP ponudu, on serveru odgovara DHCP zahtevom (engl. DHCP client request). Ovim paketom se zahteva IP adresa koju je ponudio DHCP server. U poslednjoj fazi ovog procesa, DHCP server klijentu salje DHCP potvrdu (engL DHCP acknowledgment). DHCP potvrda, ili DHCP ACK, sadrzi sve parametre koji su klijentu potrebni za konfigurisanje protokola TCP/IP Tek u ovoj fazi klijent stvarno inicijalizuje protokol i prijavijuje se na mrezu.

Autorizovanje DHCP servera
DHCP u Windowsu 2000 veoma lici na ono sto je ugradeno u Windows NT 4, uz nekoliko razlika. Razlike se ogledaju u tome kako pokrecete uslugu i kako pravite opseg IP adresa. Na primer, Windows 2000 ce automatski instalirati uslugu DHCP ukoliko kao protokol za instaliranje izaberete protokol TCP/IP. Medutim, usluga DHCP nece biti dostupna sve dok za nju ne ovlastite server, tj. dok ga ne proglasite serverom DHCP usluge.
Da biste server ovlastili za pruzanje DHCP-usluge, uradite sledece:

1. Prijavite se serveru u svojstvu administratora.
2. Izaberite Start/Programs/Administrative Tools/DHCP. Windows 2000 ce otvoriti administrativnu DHCP konzolu.
3. Desnim tasterom misa pritisnite server koji zelite da ovlastite za pruzanje DHCP usluga i iz prirucnog menija izaberite Ail Tasks -> Authorize.

Formiranje opsega IP adresa
Pre nego sto pomocu DHCP usluga pocnete da dodeljujete IP adrese klijentima, morate instalirati ove usluge i oformiti opseg adresa. Opseg (engl. scope) nije nista drugo do raspon adresa koje se mogu dodeljivati klijentima.
Da biste oformili opseg IP adresa, uradite sledece:

1. U administrativnoj DHCP konzoli pritisnite desnim tasterom misa server za koji zelite da oformite opseg adresa. Windows 2000 ce prikazati prirucni meni.
2. Iz prirucnog menija odaberite stavku New, a zatim stavku Scope. Windows 2000 de pokrenuti carobnjaka Create Scope. Pritisnite dugme Next.
3. U prozoru Scope Names od vas se trazi da unesete ime i opis opsega. Ime obavezno morate uneti, a opis - ako zelite. Pritisnite dugme Next.
4. Carobnjak ce prikazati prozor Address Range. Unesite pocetnu i krajnju IP adresu za raspon adresa koji zelite da formirate. Moracete da zadate i podmasku za mrezu. Mozete da je zadate preko broja bitova koje zelite da maskirate (na primer, 24), ili uobicajenom decimalnom notacijom, npr. 255.255.255.0. Pritisnite dugme Next.
5. Carobnjak ce prikazati prozor Exclusion Range. Mozete da zadate interval izuzetih adresa ukoliko unutar raspona IP adresa zelite da neke adrese budu stalne. O ovome samo vi odlucujete. Pritisnite dugme Next.
6. Carobnjak ce otvoriti prozor Lease Duration. Upisite vremenski interval vazenja IP adresa svojih DHCP klijenata, po cijem isteku klijenti treba da obnove najam. (Klijenti ce, u stvari, obnavljati najam u trenutku kada istekne polovina iznajmljenog vremena.) Bice vam ponudeno da predete na prozor Most Common Options. Odgovorite odrecno (No), a zatim pritisnite dugme Next. (Opcije koje se odnose na opseg obradicemo u narednom odeljku.)
7. Pritisnite dugme Finish.

Opcije koje se odnose na opseg adresa
Posto ste obrazovali opseg adresa, treba da konfigurigete DHCP opcije koje cete proslediti svojim DHCP klijentima. Medu opcijama se nalaze IP adrese DNS servera, standardni mrezni prolaz i adresa WINS servera.
Iako na administrativnoj DHCP konzoli postoji 61 opcija koju mozete da podesite, nisu sve namenjene DHCP klijentima. Medu opcije koje cete najcesce koristiti spadaju:

-003 Router: Ovu opciju iskoristite da biste konfigurisali standardni mrezni prolaz za svoje DHCP klijente. Standardni mrezni prolaz je, u stvari, standardna skretnica koju ce klijenti koristiti onda kada do odredista nije poznat nijedan drugi put.
-006 DNS Servers: Ova opcija utice na to koje ce DNS servere klijenti koristiti za upite koji se odnose na prevodenje imena. Treba da imate na umu da za ovu uslugu mozete da zadate vise DNS servera, pa ipak de samo prvi server na listi odgovarati na upite. Tek ako on nije dostupan, upiti se prosleduju sledecem DNS serveru na listi.
-015 DNS Domain Name: Ovom opcijom zadajete ime domena koje ce vasi klijenti koristiti. lako ce klijenti Windowsa 2000 vec imati ime domena, ova opcija se cesto koristi u heterogenom okruzenju u kome imate racunare koji rade pod Windowsom 9x, ali i one koji koriste Windows NT.
-044 WINS/NBNS Servers: Ovo je opcija za konfigurisanje servera za Windowsove usluge obrade imena na Internetu, odnosno servera NetBIOS imena. Klijentima Windowsa 2000 ova opcija ne treba, ali je morate koristiti svaki put kada imate racunar koji radi pod Windowsom 9x ili Windowsom NT. Opcija je zgodna i kada u organizaciji imate vise podmreza. Ovom opcijom mozete da kontrolisete kojim ce serverima za obradu imena vasi klijenti upucivati upite za prepoznavanje NetBIOS imena.
-046 WINS/NBT Node Type: Opciju 044 morate koristiti u sprezi sa opcijom 046. Ova opcija odreduje vrstu cvora u kome je racunar vaseg klijenta. Jos jednom naglasavamo da je ovo opcija samo za racunare pod Windowsom 9x i Windowsom NT, jer je klijenti Windowsa 2000 nece koristiti. Postoje cetiri vrste NetBIOS dvorova:
-B-node je cvor za neusmereno emitovanje podataka. Ova vrsta cvora ce zahtev za prevodenje imena uputiti sirom mreze.
-P-node je cvor za transmisiju podataka od jednog do drugog racunara. Ova vrsta klijenta ce za prevodenje imena koristiti samo NetBIOS server. Ovi klijenti nece slati upite svim racunarima u mrezi.
-M-node je cvor sa mesovitim nacinom rada. Klijent ce upit za prevodenje imena uputiti sirom mreze, pa ako ne dobije odgovor, onda ce stupiti u vezu sa serverom NetBIOS imena.
-H-node ce uraditi obrnuto. Najpre ce stupiti u vezu sa serverom NetBIOS imena, pa ako ostane bez odgovora, poslace upit za prevodenje imena svim racunarima u mrezi.

-047 NetBIOS Scope ID: Ova opcija vam dozvoljava da svoje NetBIOS klijente svrstate u opsege adresa (grupe). Samo de klijenti unutar istog opsega adresa moci medusobno da komuniciraju. Na primer, neka se Server.APPS i Server.MGMT nalaze u dva opsega adresa. Ova dva racunara nece mocli da vide jedan drugog na mrezi.
Kada zelite da konfigurisete opcije koje se odnose na opseg adresa, uradite sledece:
1. Prijavite se na server u svojstvu administratora.
2. Izaberite komandu Start/Programs / Administrative Tools / DHCP. Windows 2000 ce otvoriti administrativnu DHCP konzolu.
3. Razgranajte svoj DHCP server. Desnim tasterom misa pritisnite objekat Scope Options. Iz prirucnog menija odaberite stavku Configure Options. Windows 2000 ce otvoriti okvir za dijalog Configure DHCP Options: Scope Properties.
4. Potvrdite opcije koje zelite da primenite na svoje klijente i zadajte pojedinacne parametre u donjem delu ovog okvira.
5. Pritisnite dugme OK.

Slozenije DHCP opcije
Razmotrili smo standardne DHCP opcije, ali postoji i odeljak unutar DHCP opcija koji se odnosi na opseg adresa specificno namenjenih klijentima u mrezi Windowsa 2000. U okviru za dijalog Configure DHCP Options: Scope Properties mozete da pritisnete jezicak kartice Advanced a onda da izaberete opcije za pojedine vrste klijenata. Opcije koje se konfigurisu za klijente u mrezi Windowsa 2000 obuhvataju:
-001 Microsoft Disable NetBIOS Option: Ovom opcijom mozete klijentima u mrezi Windowsa 2000 da omogucite ili onemogucite koriscenje NetBIOS-a. Ako u okruzenju imate samo Windows 2000, ukljucite ovu opciju, jer NetBIOS opterecuje resurse. Ukoliko se nalazite u mesovitom okruzenju, sa racunarima koji rade pod Windowsom 9x ili Windowsom NT, verovatno cete ovu opciju iskljuciti (i omoguciti koriscenje NetBIOS-a), kako bi klijenti mogli medusobno da se vide.
-002 Microsoft Release DHCP Lease On Shutdown Option: Ovom opcijom mozete uspesnije da uticete na trajanje najma IP adrese, omogucujuci klijentima da svaki put kada zaustave radunar oslobode svoje IP adrese.
-003 Microsoft Default Router Metric Base: Ovom opcijom odredujete u koliko skokova ova skretnica moze da isporuci paket podataka.
Kada zelite da podesite slozenije DHCP opcije koje se odnose na opseg adresa, uradite sledede:
1. U administrativnoj DHCP konzoli desnim tasterom misa pritisnite objekat Scope i iz prirucnog menija izaberite stavku Configure Options.
2. Windows 2000 ce otvoriti okvir za dijalog Configure DHCP Options: Scope Properties. Pritisnite jezicak kartice Advanced. Otvorite padajucu listu Vendor Class i izaberite stavku Microsoft Windows 2000 Options.
3. Otvorice se prozor sa opcijama Windowsa 2000 koje se odnose na opseg adresa. Odaberite opcije koje zelite da podesite i pritisnite dugme OK.

Agent za vezu DHCP usluga
DHCP serveri cesto opsluzuju vise od jedne podmreze. To je vec samo po sebi zanimijivo. DHCP klijent sirom mreze salje upit za dobijanje IP adrese. Posto je opste poznato da skretnice ne propustaju ovakav neusmereno emitovan saobracaj, postavlja se pitanje: kako klijent uopste dolazi do svoje IP adrese? Odgovor jeu sustini jednostavan. Skretnice koje podrzavaju specifikaciju RFC 1542 prosledice zahteve klijenata, ali ne i drugi neusmereno emitovan saobracaj. Klijenti nece mocli da dobiju svoje IP adrese jedino onda kada u mrezi imate starije skretnice koje ne podrzavaju specifikaciju RFC 1542. U takvim slucajevima vam moze pomoci "agent za vezu" DHCP usluga (DHCP Relay Agent).
Agent za vezu sacekuje mrezne UDP pakete emitovane sa prikljucka 67 (klijentske DHCP zahteve). Kada agent za vezu primi jedan od ovakvih paketa, on ga prosleduje na unapred odredenu IP adresu (adresu dezurnog DHCP servera). Na taj nacin DHCP RelayAgent igra ulogu posrednickog DHCP servera, tako da klijentima polazi za rukom da iznajme IP adresu i u podmrezi koja ne podrzava specifikaciju RFC 1542.
Kada zelite da konfigurisete agenta za vezu DHCP usluga, uradite sledece:
1. Izaberite Start / Programs / Administrative Tools / Routing and Remote Access.
2. Desnim tasterom misa pritisnite racunar kome zelite da dodelite ulogu agenta za vezu i iz prirucnog menija izaberite stavku Configure and Enable Routing and Remote Access. Windows 2000 ce pokrenuti carobnjaka za instaliranje. Pratite uputstva na ekranu i, nakon sto carobnjak obavi svoj posao, razgranajte objekat server.
3. Razgranajte objekat IP Routing, zatim pritisnite desni taster misa i iz prirucnog menija redom birajte stavke General / New / Routing Protocol.
4. Windows 2000 ce otvoriti okvir za dijalog Select Routing Protocol. Izaberite stavku DHCP Relay Agent i pritisnite dugme OK. Windows 2000 ce instalirati softver za DHCP RelayAgenta i vratiti vas u okvir za dijalog Routing and Remote Access.
5. Desnim tasterom misa pritisnite objekat DHCP RelayAgent u grupi IP Routing i iz prirucnog menija izaberite stavku Properties. Windows 2000 ce otvoriti okvir za dijalog DHCP Relay Agent Properties.
6. U polje Server upisite IP adresu DHCP servera, a onda pritisnite dugme Add. Pritisnite dugme OK i DHCP Relay Agent ce biti konfigurisan.

Opsluzivanje vise podmreza DHCP uslugama
Ne morate u svakoj podmrezi svoje mreze imati server DHCP usluga. Jednim takvim serverom mozete da opsluzujete vise podmreza. Pa ipak, Microsoft preporucuje da imate dva takva servera zbog predupredivanja mogucih otkazivanja. Ako se odlucite za dva servera DHCP usluga, onda bi svaki od njih trebalo da konfigurigete tako da sadrri oko 80 posto IP adresa lokalne podmreze, a 20 posto IP adresa iz drugih podmreza.

DHCP klijenti
DHCP server moze da usluzi klijente razlicitih vrsta, jer, u stvari, vecina operativnih sistema podrzava protokol DHCP. Sledi kratka lista klijenata koji mogu da koriste
Microsoftove DHCP usluge:
- Windows for Workgroups (TCP/IP-32)
- Windows 9x
- Windows NT (pocev od verzije 3.51)
- Windows 2000 (sve verzije)
- Windows XP (sve verzije)
- MS-DOS Client 3.0
- LAN Manager 2.2c
- Macintosh (TCP(IP)

Dinamicki DNS
Vec godinama je za prevodenje imena domena kao industrijski standard koriscen sistem imenovanja domena (DNS). Na Internetu su svi racunari koristili ovaj postupak. Jedini istinski problem kod sistema DNS bio je taj sto se morao rucno konfigurisati.
Na primer, da biste ime racunara www.1o1.com mogli da prevedete u njegovu IP adresu, administrator je morao rucno da napravi DNS zapis za cvor www u domenu 1o1.com. Svaki put kada se adresa ovog cvora menjala, administrator je morao da unosi izmene u DNS zapis.
U Windowsu 2000 je sistemu DNS dodata dinamicka komponenta. Sada administrator ne mora rucno da menja DNS zapis kada se menjaju IP adrese cvora, vec klijentski racunar to radi automatski.

Razlika izmedu NetBioS imena i imena umrezenih racunara
Sve Microsoftove mreze su pre pojave Windowsa 2000 koristile imena sistema NetBIOS da bi omogucile medusobno povezivanje racunara. U mrezi koja radi samo pod Windowsom 2000, racunari se iskljucivo oslanjaju na imena mreznih cvorova - NetBIOS imena racunara im vise nisu potrebna. Pa ipak, da bi omogucio rad i starijim sistemima, Windows 2000 podrzava i NetBIOS imena (opisna imena za predstavljanje klijentima). Da bi se dva takva starija sistema u mrezi i Windowsa 2000 povezala, to ipak moraju da urade preko svojih IP adresa. Zbog toga je uvedeno prevodenje opisnih imena u IP adrese racunara.
Imena mreznih cvorova lice na NetBIOS imena utoliko Sto i ona predstavljaju opisna imena koja sluze za ostvarivanje veze izmedu medusobno udaljenih racunara. Medutim, uglavnom su se koristila samo dva postupka za prevodenje imena mreznih cvorova u IP adrese: pomocu datoteke HOSTS i pomocu sistema DNS. Datoteka HOSTS je tekstualna i sadrzi tabelu preslikavanja imena statitnih mreznih cvorova u IP adrese. Datoteka HOSTS moze se koristiti samo na lokalnom racunaru, pa bi njeno koristenje za prevodenje imena svih racunara u IP adrese administratoru predstavljalo nocnu moru. Ovde posao preuzima sistem DNS. DNS predstavlja distribuiranu bazu podataka sa imenima mreznih cvorova i IP adresama. Kao i datoteka HOSTS, i ovaj sistem sadrzi tabelu preslikavanja imena u adrese, ali posto jednim DNS serverom mozete da opsluizite stotine, pa i hiljade klijenata, ova tabela je mnogo primamljivija za koristenje.

Razumevanje procesa imenovanja domena
Kada klijentski racunar sa sistemom za preslikavanje imena (engl. resolver) pravi DNS upit, on ovaj zahtev najpre Salje DNS serveru koji je prvi na listi pozivanja DNS servera (zadatoj u svojstvima vaseg protokola TCP/IP). Ukoliko je taj server dostupan, on obraduje zahtev, a ako nije, klijent ce uslugu traziti od sledeceg na listi DNS servera. Prvi upit se naziva rekurzivnim upitom. Rekurzivni upiti se ne mogu slati drugim DNS serverima. Kada DNS server primi ovakav rekurzivni upit, on ce potraziti zapis zone za zahtevani domen. Na primer, ako sistem za preslikavanje imena
trazi ime www.1o1.com, DNS de traziti zapis zone za domen 1o1.com. Ukoliko se takav zapis pronade, DNS ce u njemu potraziti zapis cvora www. Ako se i ovaj zapis nade, DNS ce rezultat vratiti sistemu za preslikavanje. Medutim, ako DNS ne moze da pronade zapis odgovarajudeg cvora, sistem za preslikavanje ce dobiti poruku o neispravnoj IP adresi.
Ukoliko DNS server ne moze da nade zapis zone za domen koji se zahteva, ispostavice iterativni upit serveru imena osnovnog (korenskog) domena. To je sam vrh hijerarhije sistema DNS. Iterativni upit ce se odnositi na server imena koji moze da razresi ime domena najviseg nivoa. U ovom primeru, taj domen je .com'Server imena osnovnog nivoa ce vratiti IP adresu servera imena koji je ovlacen za domen .com. Prvobitni DNS server ce zatim ispostaviti upit serveru imena najviseg nivoa ovlascenom za domen .com, zahtevajuei od njega da potrazi server imena domena 1o1.com. Server imena najviseg nivoa ce vratiti adresu servera imena koji moze da preslika imena mreznih cvorova za racunare u domenu 1o1.com. Vas DNS server ce tada poslati upit tom serveru imena i povratno dobiti IP adresu cvora www u domenu 1o1.com, a zatim ce rezultate proslediti dalje sistemu za preslikavanje, bas kao da je sve sam uradio.

Pravljenje DNS zona
Kada instalirate Windows 2000, on ce automatski napraviti zapis zone za dômen u kome se nalazi vas server. Posle toga mozete da napravite zapise za one cvorove koji ne koriste dinamicke DNS usluge ili da napravite nove zone za koje cete ovlastiti sebe.
Da biste napravili novu DNS zonu, uradite sledece:
1. Izaberite Start / Programs / Administrative Tools / DNS. Windows 2000 ce otvoriti administrativanu DNS konzolu.
2. Razgranajte objekat DNS server. Desnim tasterom misa pritisnite objekat Forward Lookup Zones i iz prirucnog menija odaberite stavku Create a New Zone. Windows 2000 ce pokrenuti carobnjaka Create New Zone. Pritisnite dugme Next.
3. Za vrstu (tip) DNS zone izaberite opciju Active ili Standard. Upotrebite opciju Active, ako zelite da zonu koristite za povezivanje racunara koji predstavljaju deo vase organizacije. Opciju Standard upotrebite da biste napravili
klasicnu DNS zonu; na primer, za smestanje Web lokacija drugih organizacija na jednom od vasih servera. Pritisnite dugme Next.
4. Upisite ime nove zone; na primer, 1o1.com. Pritisnite dugme Next.
5. Potvrdite ime zapisa zone u polju New Field, a zatim pritisnite dugme Next.
6. Pritisnite dugme Finish.

Pravijenje DNS zapisa
Posto formirate zonu, mozete da pravite zapise cvorova, kao i druge vrste zapisa za tu zonu. U nastavku dajemo spisak naziva DNS zapisa koje cete mozda praviti u svojoj mrezi.
-Host (cvor): Zapis cvora prevodi ime mreznog cvora u njegovu IP adresu.
-Alias (nadimak): Ovaj zapis je pokazivac na zapis cvora. Upotrebicete ga kada ne zelite da otkrivate pravo ime cvora.
-Mail Exchanger, MX (razmena poste): Ukoliko u mrezi imate server Internet poste, onda morate da imate i zapis MX da biste mogli da primate poruke elektronske poste.
-Domain (domen): Ovaj zapis stvara poddomen vaseg domena.
-Pointer (pokazivac): Ako zelite mogucnost da saznate imena evorova u mrezi preko njihovih IP adresa, onda morate imati zonu za inverzno pretrazivanje i zapis pokazivaca ka tom cvoru.
Kada zelite da napravite nov zapis, uradite sledece:
1. Izaberite Start / Programs / Administrative Tools / DNS. Windows 2000 ce otvoriti administrativnu DNS konzolu.
2. Razgranajte objekat Forward Lookup Zones i desnim tasterom misa pritisnite zonu u kojoj zelite da napravite zapis. Iz prirucnog menija izaberite stavku New, a zatim vrstu zapisa.
3. Imacete razlicite mogucnosti izbora, u zavisnosti od vrste zapisa koju ste izabrali.

Windowsove usluge imenovanja na Internetu
Posto Windows 2000 sada kao standardnu semu imenovanja koristi imena cvorova, ukoliko je vasa mreza sastavijena od racunara koji kao operativni sistem koriste iskljucivo Windows 2000, nece vam biti potrebne Windowsove usluge imenovanja na Internetu (WINS). Medutim, ako u mrezi imate i starije sisteme koji rade pod Windowsom 95/98 ili Windowsom NT verzija 4.x, odnosno verzija 3.x, onda ce vam WINS usluge biti potrebne za prevodenje NetBIOS imena ovih klijenata.
Ispitajmo klasicnu ulogu WINS servera u Microsoftovoj mrezi. Pre svega, Microsoftovi klijenti su uvek koristili uslugu prevodenja NetBIOS imena kao sredstvo prevodenja opisnih imena racunara u nepoznate IP adrese. Standardni postupak prepoznavanja imena u svim ranijim Microsoftovim mrezama podrazumevao je neusmereno emitovanje odgovarajuceg zahteva. Evo, kako to radi. Klijent koji zeli vezu sa drugim racunarom trazice ga pod njegovim NetBIOS imenom. Klijent ce sirom mrece emitovati paket (okvir) sa zahtevom za prevodenje NetBIOS imena. Ovaj mrezni paket se salje svim racunarima na mrezi, ali de na zahtev odgovoriti samo racunar sa NetBIOS imenom naznacenim u paketu i to Saljuci odgovarajucu IP adresu. Ovakav nacin prevodenja NetBIOS imena radi dobro sa ogranicenim brojem klijenata koji su svi na jednoj lokaciji.
Problem nastaje kada imate vise podmreza i mnogo klijentskih racunara. Posto se poziv za prevodenje NetBIOS imena salje svim racunarima sirom podmreze, to ce izuzetno intenzivirati saobracaj u njoj, narocito ako je prostrana i ako sadrzi na stotine klijentskih racunara. Osim toga, skretnice nece reagovati na neusmereno emitovane pakete, pa ukoliko imate vise podmreza, ovim postupkom necete moci da se povezete sa racunarima izvan podmreze u kojoj se trenutno nalazite.
Microsoft je ponudio dva nacina za resavanje oba opisana problema. Jedan od njih je koriscenje datoteke LMHOSTS. To je tekstualna datoteka koja sadrzi tabelu uporednih IP adresa i imena racunara u mrezi. Ozbiljan nedostatak ovog pristupa je nuznost da se datoteka LMHOSTS rucno odrzava na svakom pojedinom umrezenom racunaru. Drugi nacin je koriscenje usluga WINS.
Evo kako radi WINS. WINS predstavlja jednostavnu bazu podataka koja sadrzi dinamicku tabelu uporednih IP adresa i imena umrezenih racunara. Kada klijentu zatreba prevodenje NetBIOS imena odredisnog racunara, a oba racunara koriste usluge WINS, tada ce klijent poslati usmereni WINS upit serveru WINS usluga sa zahtevom za prevodenje imena odredisnog racunara. Server WINS usluga ce odgovoriti IP adresom odredisnog racunara, bez obzira na podmrezu u kojoj se on nalazi.

Usluge WINS
Mada se racunar koji obavlja WINS usluge naziva WINS server, WINS ne predstavlja operativni sistem. WINS je samo serverska usluga koja se izvrsava na Windowsu 2000 Server.
Posto se WINS usluga izvrsava pod operativnim sistemom Windows 2000 Server, ona angazuje sistemske resurse, pa ako ste instalirali WINS uslugu zato sto radite u mesovitom okruzenju, mozda cete pozeleti da je uklonite kada se u buducnosti prebacite na mrezu koja radi iskljucivo pod Windowsom 2000.

Instaliranje WINS usluge
Posto WINS usluga nije neophodna u mrezi koja radi iskljucivo pod Windowsom 2000, ona nije deo standardne instalacije Windowsa 2000. Nju morate rucno da instalirate.
WINS uslugu cete instalirati na sledeci nacin:
1. Izaberite Start / Settings / Control Panel. Windows 2000 ce otvoriti prozor Control Panel.
2. Pritisnite dvaput stavku Add/Remove Programs. Windows 2000 ce otvoriti okvir za dijalog Add/Remove Programs.
3. Pritisnite stavku Add/Remove Windows Components. Windows 2000 ce pokrenuti éarobnjaka Windows Components. Pritisnite dugme Next.
4. Izaberite stavku Network Services i pritisnite dugme Details. Carobnjak ce prikazati okvir za dijalog Networking Services.
5. Premotajte listu usluga za rad u mrezi i izaberite uslugu WINS. Potvrdite polje WINS, a zatim pritisnite dugme OK.
6. Pritisnite dugme Next u Carobnjakovom prozoru, a zatim u sledecem prozoru pritisnite dugme Finish. Time ste instalirali WINS usluge.

Odrzavanje WINS usluga
Posto ste instalirali WINS usluge, mozete da konfigurigete klijentske racunare za koriscenje WINS servera. Uglavnom nema mnogo administrativnog posla oko jednog WINS servera, ali postoji nekoliko stvari koje treba da uradite kako bi on radio kako zelite. Administrativni poslovi oko WINS usluga opisani su u narednim odeljcima.

Pravljenje staticnih zapisa
Ako odredeni racunari u valoj mrezi ne mogu da budu WINS klijenti, a vi ipak zelite da im pristupite iz mreze, za njih cete morati da napravite staticne (nepromenljive) zapise u bazi podataka. Da biste za odredenog klijenta napravili staticni zapis, uradite sledece:
1. Izaberite Start / Programs / Administrative Tools / WINS. Windows 2000 de otvoriti administrativnu WINS konzolu.
2. Razgranajte WINS server. Desnim tasterom misa pritisnite objekat Active Registrations i iz prirucnog menija izaberite redora stavke New / Static / Mapping. Windows 2000 ce prikazati okvir za dijalog Create Static Mapping.
3. U polje Computer Name unesite NetBIOS ime racunara, a u polje IP address njegovu IP adresu. Pritisnite dugme OK.

Pravljenje rezervne kopije baze podataka za WINS usluge
WINS nece autômatski praviti rezervnu kopiju svoje baze podataka, ukoliko prvo ne zadate putanju do direktorijuma gde de se ona smestiti. Kada to uradite, mozete WINS da konfigurisete tako da se pravi rezervna kopija baze podataka svaki put kada se usluga WINS aktivira.
Da biste zadali putanju do direktorijuma za smestaj rezervne kopije WINS-ove baze podataka, uradite sledece:
1. Izaberite Start / Programs / Administrative Tools / WINS. Windows 2000 ce otvoriti administrativnu WINS konzolu.
2. Desnim tasterom misa pritisnite WINS server i iz prirucnog menija izaberite stavku Properties. Windows 2000 ce prikazati okvir za dijalog WINS Properties.
3. Na kartici General, u polju Backup WINS DatabaseBackup Path, zadajte putanju do direktorijuma za smestaj rezervne kopije. Potvrdite opciju Backup WINS Database During Server Shutdown, a zatim pritisnite dugme OK.

Restauriranje baze podataka za WINS usluge
Ukoliko pri pokretanju WINS usluge Windows 2000 otkrije bilo kakvu gresku, on ce automatski pokusati da restaurira bazu podataka za WINS usluge. Medutim, ako iz bilo kojih razloga sistem to ne ucini, vi je mozete restaurirati rucno na sledeci nacin:
1. Izaberite Start / Programs / Administrative Tools / Component Services.Windows 2000 ce otvoriti administrativnu konzolu Component Services.
2. Razgranajte stavku Component Services, a zatim stavku Services. U desnom oknu pritisnite desnim tasterom misa stavku WINS i iz prirucnog menija izaberite stavku Stop.
3. Sadrzaj direktorijuma koji ste WINS-u naznacili za smestanje rezervnih kopija kopirajte rucno u direktorijum % systemroot%System32WINS.
4. Ponovo pokrenite uslugu WINS.

Konfigurisanje posrednickog servera WINS usluge
Kada klijentski racunar pokusa da registruje NetBIOS ime na WINS serveru, a to ime vec postoji u bazi podataka, WINS server ce poslati upit klijentskom racunaru iz baze podataka da bi utvrdio da li je klijent jos uvek na mrezi. Ako klijent odgovori na WINS upit, WINS server ce novom klijentu koji je zahtevao registrovanje imena poslati negativan odgovor (NACK) i taj klijent nece biti registrovan na mrezi. Ako WINS server od odgovarajudeg racunara ne dobije odgovor na upit, novi klijent koji je ispostavio zahtev za registrovanje bice registrovan u bazi podataka usluge WINS, a stari ce iz nje biti uklonjen.
Posto klijent koji ne koristi usluge WINS ne moze da pretrazuje njenu bazu podataka da bi utvrdio da li neki drugi racunar koristi isto NetBIOS ime, na mrezi se mogu pojaviti dva racunara pod istim imenom. To moize da stvori probleme pri pokusaju stupanja u vezu sa jednim od ova dva racunara.
Da bi resio ove teskoce, Microsoft je uveo posrednika za WINS usluge (engl. WINS Proxy Agent). Evo kako on radi. Po jednog WINS posrednika morate instalirati u svakoj podmreizi sa racunarima koji ne koriste WINS usluge. Kada takav klijentski racunar izade na mrezu, on ce to objaviti sirom mreze. Posrednik za WINS usluge ocekuje takav signal i kada ga primi, poslace WINS serveru upit sa ciljem da utvrdi da li mozda neki drugi racunar vec koristi to isto NetBIOS ime. Ako se u bazi podataka pronade odgovarajudi zapis, posrednik usluge WINS ce klijentu koji zahteva registrovanje poslati poruku NACK, tako da ce on znati da ne more da koristi to ime.
Ako ielite da napravite posrednika usluge WINS, kao operativni sistem morate da imate Windows NT, barem verzije 3.5. U bazi Registry pronadite odrednicu: HKEY_LOCAL_MACHINESYSTEMCurrentControlSetServicesNetBTParameters i promenite vrednost parametra EnableProxy u jedinicu.

Sazimanje baze podataka za WINS usluge
Iako se u bazu podataka neprestano unose novi podaci, bice, neizbeino, i zapisa koji ce iz nje biti uklanjani. Vecina baza podataka nece automatski osloboditi taj prostor. To znaci da baza podataka lako moze da sadrzi stotine, pa i hiljade praznih zapisa. Svaki put kada sprovedete upit, pretrazuju se i svi ovi prazni zapisi. Sazimanje baze podataka je nacin da se taj prazan prostor oslobodi i da se poboljsaju performanse pretrazivanja.
Ako zelite da sazmete bazu podataka za WINS usluge, uradite sledece:
1. Izaberite Start / Prograims / Administrative Tools / Component Services.Windows 2000 de otvoriti administrativnu,konzolu Component Services.
2. Razgranajte stavku Component Services, a zatim stavku Services. U desnom oknu pritisnite desnim tasterom misa stavku WINS i iz prirucnog menija izaberite stavku Stop.
3. Otvorite komandni prozor i prebacite se u direktorijum %systemroot%System32WINS.
4. Na komandnu liniju upisite JETPACK WINS.MDB TEMP.MDB. Time cete kopirati sadrzaj baze podataka usluge WINS (datoteke WINS.MDB) u privremenu datoteku TEMP.MDB. Zatim cete ukloniti prvobitnu bazu podataka, a privremenu datoteku TEMPMDB preimenovati u WINS.MDB.
5. Pokrenite ponovo WINS uslugu.